Słownik pojęć data center A–Z

Przystępne definicje 51 akronimów, jednostek miar i pojęć operacyjnych z zakresu centrów danych, używanych w Akademii Operatora i w Data Center Fan.

1U: Jedna jednostka szafy – wysokość montażowa równa 1,75 cala, czyli 44,45 milimetra.
Używane w: Jednostki U, gęstość mocy i pojemność szafy
2N: Dwa kompletne zestawy mocy, z których każdy samodzielnie obsłuży zdefiniowane obciążenie N.
Używane w: Redundancja: N, N+1 i 2N
2N+1: Dwa kompletne systemy N plus dodatkowy komponent redundantny; dokładną interpretację trzeba udokumentować.
AHU: Centrala wentylacyjno-klimatyzacyjna (air handling unit): urządzenie, które przetłacza i uzdatnia powietrze; dokładny zestaw podzespołów zależy od projektu.
ATS: Samoczynny przełącznik zasilania (automatic transfer switch, w polskiej praktyce SZR): przełącza obciążenie między dopuszczonymi źródłami zasilania, gdy spełnione są warunki sterowania.
Używane w: Od sieci do szafy: łańcuch zasilania · Role przełączników ATS i STS
BMS: System zarządzania budynkiem (building management system): nadzoruje automatykę budynku i instalacji mechanicznych, punkty, trendy i alarmy.
Używane w: DCIM, BMS, alarmy i kontrola zmian
Chiller odśrodkowy: Chiller ze sprężarkowym obiegiem chłodniczym i sprężarką odśrodkową, który przenosi ciepło między obiegami wodnymi.
Chłodzenie immersyjne: Chłodzenie, w którym kompatybilny sprzęt IT zanurza się w cieczy dielektrycznej odbierającej ciepło.
Używane w: CRAC, CRAH, chillery i chłodzenie cieczą · Chłodzenie cieczą a gęstość szaf AI
COP: Współczynnik wydajności (coefficient of performance): przeniesione ciepło podzielone przez moc elektryczną zużytą przez proces chłodzenia.
Używane w: CRAC, CRAH, chillery i chłodzenie cieczą
CRAC: Klimatyzator precyzyjny (computer room air conditioner), zwykle jednostka chłodząca powietrze w sali, z obiegiem chłodniczym z bezpośrednim odparowaniem (DX).
Używane w: CRAC, CRAH, chillery i chłodzenie cieczą
CRAH: Jednostka powietrzna (computer room air handler), zwykle chłodząca powietrze w sali wodą lodową z centralnej instalacji.
Używane w: CRAC, CRAH, chillery i chłodzenie cieczą
CUE: Carbon usage effectiveness, czyli efektywność emisji dwutlenku węgla: wskaźnik odnoszący emisje do energii zużytej przez sprzęt IT.
Używane w: PUE i efektywność energetyczna obiektu
DCIM: Zarządzanie infrastrukturą centrum danych (data center infrastructure management): narzędzia łączące informacje o pojemności obiektu, warunkach środowiskowych, zasilaniu i sprzęcie.
Używane w: DCIM, BMS, alarmy i kontrola zmian
Delta T: Różnica temperatur między dwoma punktami pomiarowymi, najczęściej między nawiewem a powrotem albo między wlotem a wylotem urządzenia.
Używane w: Zimny i gorący korytarz, przepływ powietrza
Direct-to-chip: Chłodzenie cieczą, które odbiera ciepło z głównych podzespołów przez płyty chłodzące podłączone do obiegu cieczy.
Używane w: CRAC, CRAH, chillery i chłodzenie cieczą · Chłodzenie cieczą a gęstość szaf AI · Hybrydowa strefa chłodzona cieczą
Domena awarii: Zbiór zasobów, które według założeń dotknie ta sama pierwotna awaria.
Używane w: SLA, dostępność, MTTR i domeny awarii
Dostępność: Udział zdefiniowanego okresu obserwacji, w którym usługa nadaje się do użytku według przyjętych dla niej kryteriów.
Używane w: CRAC, CRAH, chillery i chłodzenie cieczą · SLA, dostępność, MTTR i domeny awarii · Sieć fabric, przełączanie i łącza operatorów
Ekonomizer: Tryb pracy, który wykorzystuje korzystne warunki zewnętrzne, żeby ograniczyć lub wyeliminować pracę chłodzenia sprężarkowego.
Używane w: PUE i efektywność energetyczna obiektu
EPMS: Electrical power monitoring system, czyli system monitorowania zasilania: pomiary, rejestracja zdarzeń i analiza dla systemu rozdziału energii elektrycznej.
Używane w: DCIM, BMS, alarmy i kontrola zmian
Free cooling (chłodzenie swobodne): Ograniczenie chłodzenia sprężarkowego dzięki odpowiednim warunkom powietrza lub wody w otoczeniu; nie oznacza zerowego zużycia energii.
Używane w: CRAC, CRAH, chillery i chłodzenie cieczą
Gęstość mocy: Obciążenie elektryczne na szafę, powierzchnię lub inną jednostkę fizyczną, zwykle wyrażane w kW na szafę.
Używane w: Jednostki U, gęstość mocy i pojemność szafy
Gorący korytarz: Korytarz, do którego trafia powietrze wylotowe urządzeń przy ustawieniu szaf tyłami do siebie.
Używane w: Zimny i gorący korytarz, przepływ powietrza
HPC: Obliczenia wysokiej wydajności (high-performance computing): ściśle powiązane systemy obliczeniowe zoptymalizowane pod duże obciążenia naukowe lub techniczne.
kW: Kilowat: jednostka mocy równa 1000 watów, opisująca chwilowe tempo zużycia energii.
Używane w: PUE i efektywność energetyczna obiektu · Od sieci do szafy: łańcuch zasilania · CRAC, CRAH, chillery i chłodzenie cieczą · Jednostki U, gęstość mocy i pojemność szafy
kWh: Kilowatogodzina: jednostka energii równa mocy jednego kilowata utrzymywanej przez godzinę.
Listwa zasilająca (rack PDU): Urządzenie rozdziału zasilania na poziomie gniazd, montowane w szafie i zasilane z obwodu odbiorczego.
MAH: Centrala powietrza uzupełniającego (make-up air handler): dostarcza powietrze zewnętrzne w miejsce usuwanego i pomaga utrzymać wymagane ciśnienie lub wentylację.
Możliwość konserwacji bez wyłączania (concurrent maintainability): Możliwość wyłączenia zaplanowanego elementu lub toru z eksploatacji bez przerywania pracy obciążenia krytycznego.
Używane w: Redundancja: N, N+1 i 2N
MTBF: Średni czas między awariami (mean time between failures): średni czas pracy między naprawialnymi awariami według przyjętej definicji.
Używane w: SLA, dostępność, MTTR i domeny awarii
MTTR: Średni czas naprawy lub przywrócenia działania (mean time to repair/restore); zespół musi określić, o które znaczenie chodzi i kiedy zaczyna się i kończy pomiar czasu.
Używane w: SLA, dostępność, MTTR i domeny awarii
N: Moc lub liczba komponentów potrzebna do obsługi zdefiniowanego obciążenia projektowego.
Używane w: Redundancja: N, N+1 i 2N
N+1: Wymagana moc N plus jeden dodatkowy, sprawny komponent odpowiedniej wielkości.
Używane w: Redundancja: N, N+1 i 2N
Obciążenie IT: Zapotrzebowanie na moc elektryczną serwerów, pamięci masowych i urządzeń sieciowych w granicy pomiaru PUE.
Używane w: PUE i efektywność energetyczna obiektu
Opóźnienie (latency): Czas między żądaniem lub sygnałem a odpowiedzią, często mierzony w jedną stronę albo w obie (round-trip).
Używane w: Sieć fabric, przełączanie i łącza operatorów
PDU: Jednostka rozdziału zasilania (power distribution unit): rozdziela energię elektryczną do dalszych paneli, obwodów lub urządzeń w szafach.
Używane w: Od sieci do szafy: łańcuch zasilania · SLA, dostępność, MTTR i domeny awarii
Pojedynczy punkt awarii (SPOF): Jeden element, tor lub proces, którego awaria sama w sobie może przerwać chronioną usługę.
Używane w: Od sieci do szafy: łańcuch zasilania
Powietrze obejściowe (bypass): Uzdatnione powietrze, które wraca do chłodzenia, nie przechodząc przez urządzenia IT, które miało chłodzić.
Używane w: Zimny i gorący korytarz, przepływ powietrza
PUE: Efektywność wykorzystania energii (power usage effectiveness): całkowita energia centrum danych podzielona przez energię urządzeń IT przy spójnie zdefiniowanej granicy i okresie raportowania. Chwilowe stosunki mocy to operacyjne wskaźniki zastępcze, a nie pomiary roczne.
Używane w: PUE i efektywność energetyczna obiektu · Od sieci do szafy: łańcuch zasilania · Granica pomiaru PUE
Recyrkulacja: Gorące powietrze wylotowe, które wraca do wlotu urządzenia IT, zamiast trafić na drogę powrotu do chłodzenia.
Używane w: Zimny i gorący korytarz, przepływ powietrza
RPO: Docelowy punkt odtworzenia (recovery point objective): maksymalna zakładana utrata danych, mierzona wstecz w czasie.
RTO: Docelowy czas odtworzenia (recovery time objective): zakładany czas przywrócenia usługi po zakłóceniu.
Sieć szkieletowa (fabric): Topologia połączonych przełączników, która przenosi ruch między punktami końcowymi a sieciami nadrzędnymi.
SLA: Umowa o poziomie usług (service-level agreement): udokumentowane zobowiązanie dotyczące usługi, metoda pomiaru oraz konsekwencje lub rekompensata.
Używane w: SLA, dostępność, MTTR i domeny awarii
Statyczny przełącznik zasilania (STS): Półprzewodnikowe urządzenie, które szybko przełącza dopuszczone odbiory między kompatybilnymi źródłami prądu przemiennego.
Temperatura na wlocie: Temperatura powietrza wpływającego do urządzeń IT; mierz ją na wlocie urządzenia, a nie tylko na czujniku pomieszczenia.
Tory zasilania A/B: Dwa tory zasilania, które mają być niezależne i obsługują urządzenia z dwoma zasilaczami. Niezależność musi sięgać aż do źródła.
UPS: Zasilacz bezprzerwowy (uninterruptible power supply): zapewnia chronionym odbiorom natychmiastową energię zmagazynowaną i kondycjonowanie zasilania.
Używane w: PUE i efektywność energetyczna obiektu · Od sieci do szafy: łańcuch zasilania · Bypass serwisowy · Tor UPS z podwójnym przetwarzaniem
WUE: Efektywność wykorzystania wody (water usage effectiveness): zużycie wody w obiekcie podzielone przez energię urządzeń IT, zwykle w litrach na kWh.
Używane w: PUE i efektywność energetyczna obiektu
Wymiennik ciepła na tylnych drzwiach (RDHx): Chłodzone cieczą drzwi szafy, które przechwytują ciepło z powietrza wylotowego serwerów.
Używane w: Chłodzenie cieczą a gęstość szaf AI
Zabudowa korytarza (containment): Fizyczna separacja, która ogranicza mieszanie się powietrza nawiewanego z gorącym powietrzem wylotowym urządzeń.
Używane w: Zimny i gorący korytarz, przepływ powietrza
Zimny korytarz: Korytarz, do którego zwrócone są wloty powietrza urządzeń, zasilany uzdatnionym powietrzem przy ustawieniu szaf frontami do siebie.
Używane w: Zimny i gorący korytarz, przepływ powietrza · Układ gorący / zimny korytarz